AI vào lớp học nghệ thuật: Từ công cụ hỗ trợ đến trải nghiệm học tập thực tế

 

KNTBD – Không chỉ giới thiệu công nghệ, seminar “Thổi hồn công nghệ vào di sản – Ứng dụng AI trong giảng dạy Âm nhạc truyền thống” còn giúp giảng viên và sinh viên trực tiếp thực hành các công cụ AI để xử lý âm thanh, ký âm, thiết kế bài giảng và phát triển ý tưởng nghệ thuật. Đây là hoạt động thiết thực, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập tại Khoa Nghệ thuật Biểu diễn, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành.

Ngày 4/9/2026, tại Phòng C207, cơ sở 298A Nguyễn Tất Thành, Khoa Nghệ thuật Biểu diễn tổ chức seminar với chủ đề “Thổi hồn công nghệ vào di sản – Ứng dụng AI trong giảng dạy Âm nhạc truyền thống”.

Chương trình có sự tham dự của đại diện Ban Giám hiệu, Phòng Khoa học – Công nghệ; Ban Chủ nhiệm Khoa Nghệ thuật Biểu diễn cùng các giảng viên cơ hữu, giảng viên thỉnh giảng và sinh viên thuộc các chuyên ngành Thanh nhạc, Piano và Biên đạo múa.

Seminar do ThS., NSƯT Nguyễn Thị Ánh Tuyết – Trưởng khoa Khoa Nghệ thuật Biểu diễn phụ trách, chỉ đạo nội dung. ThS. Trần Thị Ái Thủy – Phó Trưởng khoa Khoa Nghệ thuật Biểu diễn tham gia chủ trì và trực tiếp trình bày chuyên đề về ứng dụng AI trong xử lý, phục dựng tư liệu âm nhạc.

Học công nghệ qua những tình huống gần với chuyên ngành

Thay vì chỉ giới thiệu lý thuyết, chương trình tập trung vào những nhu cầu cụ thể trong quá trình giảng dạy và học tập nghệ thuật. Giảng viên, sinh viên được hướng dẫn cách sử dụng AI để xử lý bản thu âm, nhận diện giai điệu, hỗ trợ ký âm, xây dựng học liệu và trình bày ý tưởng sáng tạo.

Ở chuyên đề “Trực quan hóa và phục dựng tư liệu”, ThS. Trần Thị Ái Thủy giới thiệu cách sử dụng LALAL.AI và một số tiện ích AI trong Audacity để lọc nhiễu, tách giọng hát, tách phần nhạc đệm và xử lý các bản thu âm cũ. Những thao tác này giúp người học có thêm phương pháp tiếp cận tư liệu âm nhạc truyền thống, đặc biệt trong quá trình nghiên cứu, luyện tập và chuẩn bị nội dung giảng dạy.

Với chuyên đề “Ký âm và phân tích thang âm dân gian bằng AI”, ThS. Hứa Nguyễn Bảo Nhi – Trưởng Bộ môn Piano hướng dẫn sử dụng Klang.io để nhận diện giai điệu, hợp âm và tiết tấu từ tệp âm thanh hoặc video. Công cụ này hỗ trợ sinh viên nghe, phân tích cấu trúc tác phẩm và chuyển đổi dữ liệu âm thanh thành bản ký âm tham khảo.

Trong chuyên đề “Thiết kế bài giảng cá nhân hóa và trợ lý học tập AI”, ThS. Nguyễn Lương Hòa hướng dẫn cách xây dựng câu lệnh trên ChatGPT, Claude và khai thác Gamma AI để thiết kế bài giảng điện tử, hệ thống hóa nội dung, tạo hình ảnh minh họa và trình bày ý tưởng trực quan hơn.

Những nội dung này có thể được ứng dụng linh hoạt theo từng chuyên ngành. Sinh viên Thanh nhạc có thể hỗ trợ tách giọng, phân tích giai điệu và xây dựng kế hoạch luyện tập. Sinh viên Piano có thêm công cụ tham khảo trong ký âm, phân tích hợp âm và cấu trúc âm nhạc. Sinh viên Biên đạo múa có thể sử dụng AI để phát triển hình ảnh sân khấu, tìm kiếm chất liệu âm nhạc, xây dựng không gian biểu diễn và trình bày ý tưởng tác phẩm.

Từ nghe giới thiệu đến trực tiếp tạo sản phẩm

Điểm nhấn của seminar là phần thực hành theo nhóm. Mỗi nhóm được giao một làn điệu dân ca và lựa chọn nhiệm vụ phù hợp như tách giọng hát, tạo bản ký âm, thiết kế bài trình chiếu, xây dựng hình ảnh minh họa hoặc phát triển ý tưởng bài giảng.

Sau thời gian thực hành, đại diện các nhóm trình bày sản phẩm trước Ban Chủ trì và giảng viên. Qua đó, sinh viên có cơ hội kiểm chứng khả năng của từng công cụ, nhận diện những lỗi có thể phát sinh và học cách điều chỉnh kết quả do AI tạo ra.

Hoạt động thực hành cũng giúp người học hiểu rằng AI không phải là công cụ tạo ra đáp án hoàn chỉnh. Để sử dụng hiệu quả, sinh viên cần có kiến thức nền tảng, biết đặt câu hỏi, kiểm tra thông tin và chịu trách nhiệm với sản phẩm cuối cùng.

AI hỗ trợ người học, không thay thế năng lực nghệ thuật

Tại chương trình, các giảng viên cùng sinh viên trao đổi về câu hỏi: “AI có làm mất đi tính truyền miệng và hồn cốt ngẫu hứng của âm nhạc truyền thống hay không?”

Các ý kiến cho rằng AI có thể hỗ trợ lưu trữ, phục dựng, hệ thống hóa và lan tỏa di sản đến gần hơn với thế hệ trẻ. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy giá trị khi được sử dụng trên nền tảng kiến thức chuyên môn và sự tôn trọng đối với bản sắc văn hóa.

ThS., NSƯT Nguyễn Thị Ánh Tuyết – Trưởng khoa Khoa Nghệ thuật Biểu diễn chia sẻ:

“AI là công cụ hỗ trợ cần thiết trong quá trình đổi mới phương pháp giảng dạy. Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế cảm xúc, kinh nghiệm nghề nghiệp và sự truyền cảm trực tiếp từ người thầy đến sinh viên. Điều quan trọng là người học phải biết lựa chọn, kiểm chứng và sử dụng AI có trách nhiệm, để công nghệ góp phần làm giàu giá trị nghệ thuật chứ không làm mất đi bản sắc của di sản.”

Theo cô, việc tổ chức seminar giúp giảng viên và sinh viên có cơ hội cùng học hỏi, thử nghiệm và lựa chọn những phương pháp phù hợp với đặc thù từng chuyên ngành.

Từ góc độ người trực tiếp hướng dẫn, ThS. Trần Thị Ái Thủy – Phó Trưởng khoa Khoa Nghệ thuật Biểu diễn cho biết:

“AI có thể giúp rút ngắn thời gian ở một số công đoạn kỹ thuật như lọc nhiễu, tách giọng, hệ thống hóa tư liệu hay xây dựng học liệu. Tuy nhiên, kết quả do AI tạo ra chỉ mang tính tham khảo. Người sử dụng vẫn phải có kiến thức chuyên môn để đánh giá độ chính xác, điều chỉnh sản phẩm và bảo đảm các yếu tố văn hóa, lịch sử của chất liệu âm nhạc truyền thống.”

Sinh viên nói gì sau khi trải nghiệm AI?

Không dừng lại ở việc tiếp nhận kiến thức, sinh viên được trực tiếp thao tác và nhìn thấy khả năng ứng dụng của AI trong công việc học tập hằng ngày.

Phạm Khánh Duy – sinh viên chuyên ngành Thanh nhạc chia sẻ:

“Trước đây, em thường dùng AI để tìm kiếm thông tin. Sau seminar, em biết thêm cách tách giọng hát, hỗ trợ nghe và phân tích giai điệu, đồng thời xây dựng kế hoạch luyện tập cụ thể hơn. Em nhận ra AI sẽ hữu ích nếu mình biết đặt câu hỏi đúng và luôn kiểm tra lại kết quả.”

Nguyễn Minh Tâm – sinh viên chuyên ngành Biên Đạo múa cho biết:

“Em ấn tượng vì AI có thể hỗ trợ nhiều công việc liên quan đến ngành Biên đạo múa như tìm kiếm chất liệu âm nhạc, xây dựng hình ảnh sân khấu và trình bày ý tưởng tác phẩm. Tuy nhiên, cảm xúc cơ thể, kỹ thuật biểu diễn và quá trình tập luyện trực tiếp vẫn là những yếu tố công nghệ không thể thay thế.”

Đưa AI vào học tập một cách chủ động và có trách nhiệm

Seminar “Thổi hồn công nghệ vào di sản – Ứng dụng AI trong giảng dạy Âm nhạc truyền thống” mang đến cách tiếp cận gần gũi, thực tế và phù hợp với nhu cầu học tập của sinh viên nghệ thuật.

Thông qua chương trình, người học có thêm công cụ để xử lý tư liệu, chuẩn bị bài học, phát triển ý tưởng và nâng cao hiệu quả luyện tập. Quan trọng hơn, sinh viên được định hướng sử dụng AI một cách chủ động, có chọn lọc và không phụ thuộc vào công nghệ.

Với những hoạt động gắn liền với thực hành chuyên môn, Khoa Nghệ thuật Biểu diễn từng bước tạo môi trường học tập hiện đại, nơi công nghệ hỗ trợ quá trình sáng tạo nhưng vẫn đặt năng lực nghệ thuật, cảm xúc và trách nhiệm gìn giữ di sản ở vị trí trung tâm.

AI không thay thế người thầy hay người nghệ sĩ. AI chỉ thật sự có ý nghĩa khi giúp con người học tốt hơn, sáng tạo sâu hơn và đưa những giá trị truyền thống đến gần hơn với công chúng hôm nay.